به مناسبت سوم ارديبهشت ماه

روز بزرگداشت شیخ بهایی

«شیخ بهاء الدین محمدبن حسین عاملی» معروف به شیخ بهایی، دانشمند بنام دوره­ی صفویه است. اصل وی از جبل عامل شام بود. بهاء الدین محمد ده ساله بود که پدرش عزالدین حسین عاملی از بزرگان علمای شام به سوی ایران رهسپار گردید و چون به قزوین رسیدند و آن شهر را مرکز دانشمندان شیعه یافتند، در آن سکنی گزیدند و بهاءالدین به شاگردی پدر و دیگر دانشمندان آن عصر مشغول گردید.
مرگ این عارف بزرگ و دانشمند را به سال 1030 و یا 1031 هجری در پایان هشتاد و هفتمین سال حیاتش ذکر کرده­اند.
وی در شهر اصفهان روی در نقاب خاک کشید و مریدان پیکر او را با شکوهی که شایسته شان او بود، به مشهد بردند و در جوار حرم هشتمین امام شیعیان به خاک سپردند.

شیخ بهایی مردی بود که از تظاهر و فخر فروشی نفرت داشت و این خود انگیزه­ای برای اشتهار خالص شیخ بود. شیخ بهایی به تایید و تصدیق اکثر محققین و مستشرقین، نادر روزگار و یکی از مردان یگانه­ی دانش و ادب ایران بود که پرورش یافته­ی فرهنگ آن عصر این مرز و بوم و از بهترین نمایندگان معارف ایران در قرن دهم و یازدهم هجری قمری بوده است. شیخ بهایی شاگردانی تربیت نموده که به نوبه خود از بزرگ­ترین مفاخر علم و ادب ایران بوده­اند، مانند فیلسوف و حکیم صدر الدین محمد ابراهیم شیرازى معروف به ملاصدرا، ملا محمد محسن بن مرتضى بن محمود، معروف به فیض کاشانى، ملا محمد باقر بن محمد مومن خراسانى، معروف به محقق شیخ الاسلام، ملا محمد تقى بن مقصود على مجلسى صاحب روضة المتقین و سید عزالدین حسینى کرکى عاملى مشهور به مجتهد مفتى اصفهانى و ملاحسن حنیفی کاشانی وعده­ایی دیگر که در فلسفه و حکمت الهی و فقه و اصول و ریاضی و نجوم سرآمد بوده و ستارگان درخشانی در آسمان علم و ادب ایران گردیدند که نه تنها ایران، بلکه عالم اسلام به وجود آنان افتخار می­کند.

آثار

آن عالم ربانی از خود آثار گرانبهایی را نیز به جای نهاده است که برخی از مورخین شمار آن را بیش از دویست کتاب دانسته­اند .
در تحقیقی که دکتر محمدباقر حجتى در این مورد کرده است، تعداد این کتاب­ها 123 جلد برآورد شده­اند.
عشریات خمس : نماز ـ زکوة ـ روزه ـ حج، اجوبه مسائل جزائریه، احکام سجود و تلاوت جامع عباسى، جواب مسائل شیخ جار، حاشیه بر ارشاد الاذهان علامه حلى، حاشیه بر قواعد علامه، حاشیه بر قواعد شهید اول، حاشیه بر احکام الشریعه علامه حلى، الحبل المتین، الحریریة، الذبیحیه، شرح فرائض نصیریه خواجه نصیر الدین طوسى، فرائض بهائیه (ارث )، قصر نماز در چهار مکان، مسح بر قدمین، مشرق الشمسین و اکسیر السعادتین، رسالة فی مباحث الکر، رسالة فى القصر و التخییر فى السفر، شرح رسالة فى الصوم، شرح من لایحضره الفقیه، رسالة فی فقه الصلوة، رسالة فی معرفة القبلة، رسالة فی فقه السجود، حاشیه انوار التنزیل قاضى بیضاوى، حل الحروف القرآنیه، حاشیه کشاف زمخشرى، رساله خواجه، تفسیر عین الحیوة، العروة الوثقى، حاشیه کتاب من لایحضره الفقیه اربعین، حاشیه بر صحیفه سجادیه، اثبات وجود القائم، اجوبة سید زین الدین، الاعتقادیه، زبدة الاصول، شرح عضدى، حاشیه خلاصة الاقوال علامه حلى، حاشیه رجال نجاشى، طبقات الرجال، اسرار البلاغه، تهذیب البیان، تعزیت نامه، دیوان اشعار فارسى و عربى، شیر و شکر، طوطى نامه، کشکول (5 جلد)، نان و پنیر، اسطرلاب، تشریح الافلاک، تقویم شمس با اسطرلاب، انکار جوهر الفرد، الوجود الذهنى، وحدت وجود و رساله جفر از جمله مهمترین آ ثار اویند.

تا کی به تمنای وصال تو یگانه         اشکم شود از هر مژه چون سیل روانه
خواهد که سرآید غم هجران تو یا نه     ای  تیر  غمت  را  دل عشاق  نشانه
جمعی به تو مشغول و تو غایب زمیانه
رفتم به در صومعه عابد و زاهد         دیدم همه را پیش رخت راکع و ساجد
در میکده رهبانم و در صومعه عابد        گه معتکف دیرم و گه ساکن مسجد
یعنی که تو را می طلبم خانه به خانه
روزی که برفتند حریفان پی هر کار        زاهد سوی مسجد شد و من جانب خمار
من یار طلب کردم و او جلوه گه یار          حاجی به ره کعبه و من طالب دیدار
او خانه همی جوید و من صاحب خانه
هر در که زنم صاحب آن خانه تویی تو       هر جا که روم پرتو کاشانه تویی تو
در میکده و دیر که جانانه تویی تو            مقصود من از کعبه و بتخانه تویی تو
مقصود تویی کعبه و بتخانه بهانه
بلبل به چمن زان گل رخسار نشان دید        پروانه در آتش شد و اسرار عیان دید
عارف صفت روی تو در پیر و جوان دید       یعنی همه جا عکس رخ یار توان دید
دیوانه منم ، من که روم خانه به خانه
عاقل به قوانین خرد راه تو پوید          دیوانه برون از همه آئین تو جوید
تا غنچهء بشکفتهء این باغ که بوید       هر کس به بهانی صفت حمد تو گوید
بلبل به غزل خوانی و قمری به ترانه
بیچاره بهایی که دلش زار غم توست       هر چند که عاصی است ز خیل خدم توست
امید وی از عاطفت دم به دم توست                 تقصیر خیالی به امید کرم توست
یعنی که گنه را به از این نیست بهانه

برگرفته از دو تارنمای مشاهیر و خبرگزاری مهر

دیــدگــاه هـا
اگر درباره ی این نوشتار نگرشی دارید می توانید در این بخش بنویسید : نوشته ی شما پس از پذیرش در اینجا نمایش داده خواهد شد. نوشته هایی که به خط فارسی نیستند پذیرفته نخواهند شد.
نام :
متن :
شماره ی امنیتی*

دیدگاه ها : (1)