باب اول در سیرت پادشاهان

حکايت 1

پادشاهی را شنیدم که به کشتن اسیری اشارت کرد، بیچاره در آن حالت نومیدی به زبانی که داشت ملک را دشنام دادن گرفت و سقط گفتن که گفته­اند هرکه دست از جان بشوید هرچه در دل دارد بگوید.

وقت ضرورت چو نماند گريز      دست بگيرد سر شمشير تيز

مَلــَک پرسيد : «اين اسير چه می­گويد ؟»
يکی از وزيران نيک محضر گفت : ای خداوند همی­گويد : «والکاظمين الغيظ و العافين عن الناس»
ملک را رحمت آمد و از سر خون او درگذشت.
وزير ديگر که ضد او بود گفت : «ابنای جنس ما را نشايد در حضرت پادشاهان جز راستی سخن گفتن. اين ملک را دشنام داد و ناسزا گفت.»
ملک روی ازين سخن درهم آمد و گفت : «آن دروغ پسنديده­تر آمد مرا زين راست که تو گفتی که روی آن در مصلحتی بود و بنای اين بر خبثی.»
چنانکه خردمندان گفته­اند : «دروغ مصلحت آميز به ز راست فتنه انگيز»

هر که شاه آن کند که او گويد        حيف باشد که جز نکو گويد

و بر پيشانی ايوان کاخ فريدون شاه، نبشته بود :

جهان ای برادر نماند به کس        دل اندر جهان آفرين بند و بس
مکن تکيه بر ملک دنيا و پشت   که بسيار کس چون تو پرورد و کشت
چو آهنگ رفتن کند جان پاک    چه بر تخت مردن چه بر روی خاک