|
سنگ نبشتهی ساسانی «تاقگرا» مفقود شده است |
|
|
|
نگارش : بهزاد فرهانیه
|
|
26 امرداد 1385 ساعت 19:26 |
|
سنگ نبشتهی ساسانی «تاقگرا» مفقود شده است 
مطالعات باستانشناسی نشان میدهد در تاقگرا، بنای تاریخی بهجا مانده از ساسانیان، سنگ نبشتهی بسیار بزرگی وجود داشته است كه امروزه هیچ نشانی از آن نیست.
باستانشناسان احتمال میدهند این سنگ نبشته، یک منشور شاهی بوده است. بررسی یك مهندس ژئوفیزیك نشان داد كه ساسانیان بنای تاقگرا را برای نظارت بر جادهای كه از باختر وارد ایران و به كرمانشاه منتهی میشد، ساختهاند. این تاق در محلی ساخته شده كه چشمانداز آن طول بسیار زیادی از جاده ای را پوشش می دهد که به لحاظ استراتژیک اهمیت زیادی داشته است. به گفته كارشناسان در این تاق كتیبهای وجود داشته كه امروزه نشانی از آن نیست. «عبدالعظیم شاهكرمی»، مهندس سازه و ژئوفیزیك مهندسی از وجود یك كتیبهی بزرگ در دل تاقگرا خبر داد و در این مورد گفت: «این كتیبه كه امروزه هیچ خبری از آن نیست، در اندازه 70/1 در 40/2 نگاشته شده بوده.» وی اعتقاد دارد كه این كتیبه در اندازه طلایی (اندازهای مشخص) نگاشته شده است: « معلوم نیست كه مضمون این كتیبه چه بودهاست؛ شاید یك منشور شاهی بوده باشد، اما باتوجه به اینكه الان وجود ندارد، نمیتوان در مورد آن اظهارنظر قطعی كرد.» شاهكرمی، همچنین جاده سازی در دوره ساسانی را از پیچیدهترین مهندسیها در ایرانباستان دانست و ساخت این جاده را به لحاظ كنترل كاروانهایی كه از غرب وارد ایران میشدند و ایمنی جاده را صد در صد تامین میكردند، شاهكار خواند. به گفته وی، این جاده ساسانی از غرب كشور وارد ایران میشود، با یك شیب آرام و یكنواخت از مقابل تاقگرا میگذرد و به كرمانشاه میرود. موقعیت تاقگرا چنان حسابشده است كه طول بسیار زیادی از جاده را در دید نگهبانان آن قرار میداده و به خوبی این جاده كنترل شده است: «هیچ كاروانی از دید نگهبانان ساسانی پنهان نمیمانده. انتخاب شیب جاده، ایجاد دیواره برای جلوگیری از ریزش سنگها در دل جاده و همچنین جلوگیری از سیل و ساخت پل نشان از مهندسی بسیار پشرفته جادهسازی در دوران ساسانی دارد.» زیرسازی جاده ساسانی با سنگ فرش انجام شده است: «سه لایه سنگ فرش در زیر جاده استفاده شده كه تاكنون دو لایه آن شناسایی شده است. این ساخت وسازها نشان میدهد كه ساسانیان در این دوره با مهندسی برخورد با طبیعت آشنایی كامل داشتند.» بنای تاقگرا مستطیل شكل و به ابعاد 86 در 4 و70در 7متر است كه ورودی آن به طرف جنوب و مشرف بر جاده سنگفرش باستانی است. تاقگرا به وسیله بلوك های سنگی ساخته شده كه به صورت مكعب مستطیل تراشیده شدهاند . مصالح داخلی دیوارها نیز از لاشه سنگ و ملاط گچ است. دیوارهای دو طرف این بنا تا حدودی بلندتر ساخته شدهاند تا بتوانند سقف تاق را كاملاً مسطح کنند. ارتفاع بنا از سطح زمین تا بالاترین نقطه 11 متر و 7 سانتیمتر است، عرض دهانه تاق چهار متر و 10 سانت و عمق آن سه متر و 10 سانتی متر و دیوارهای داخلی این بنا به وسیله نقوش هندسی حجاری شده است. در مورد زمان ساخت این بنا اختلافنظر وجود دارد. برخی آن را به دوره اشكانی و برخی دیگر آن را به دوره ساسانی نسبت دادهاند. همچنین برای این بنا، كاركردهای متفاوتی چون یادگار ساخت راه كاروانرو ، توقفگاه موكب شاهی ، اریكه سلطنتی ، پاسگاه مرزی و یا بنای یادبودی از یك پیروزی ذكر شده است. برگرفته از تارنمای خبرگزاری میراث فرهنگی|
اگر درباره ی این نوشتار نگرشی دارید می توانید در این بخش بنویسید :
- نوشته ی شما پس از پذیرش در اینجا نمایش داده خواهد شد.
- نوشته هایی که به خط فارسی نیستند پذیرفته نخواهند شد.
|
بازدیدها : 906
|
|
واپسین به روز رسانی ( 26 امرداد 1385 ساعت 20:28 )
|