|
نگارش : بهزاد فرهانیه
|
|
14 امرداد 1385 ساعت 16:33 |
|
كاخ سفید سلجوقی
پس از یکهزار سال از زیر خاك بیرون آورده شد 
كاوشهای باستانشناسی در نزدیكی برج رسكت مازندران، منجر به كشف كاخی به رنگ سفید از دوره سلجوقی با تزئینات گچبری و سنگنبشتههایی به خط كوفی شد.
كاوشهای باستانشناسی در نزدیكی برج رسكت مازندران، منجر به كشف كاخی سفید رنگ از دوره سلجوقی با تزئینات گچبری و كتیبههایی به خط كوفی شدكه هزار سال پیش در اثر زلزله مدفون شده بود.
«مهدی عابدینی»، سرپرست هیات باستانشناسی برج آرامگاهی رسكت و لاجیم با اعلام این خبر گفت: «در ادامه كاوشهای برج رسكت به تپهای كه در پایین دست این بنای آرامگاهی قرار داشت مشكوك شدیم. روی این تپه برخلاف تپههای مجاور به خوبی علف رویش نمیكرد و از روی پستی و بلندی تپه میشد فضاهای معماری را تشخیص داد. با این احتمال حفاری باستانشناسی را روی این تپه باستانی آغاز كردیم كه به بقایای معماری كاخی از دوره سلجوقی برخوردیم.»
وی گفت: «در ابتدا دیواری سنگی با ملات گچ و اندود گچی پیدا كردیم. حجم گچ بسیار زیاد بود و به همین علت برای یك بنای معمولی غیرعادی به نظر میرسید. در ادامه دیوار حفاری را دنبال كردیم كه فضاهای داخل بنا را كشف كردیم و با كمال تعجب با گچبریهای نفیسی روبرو شدیم كه با نقوش هندسی و گیاهی تزئین شده است. این گچبریها برخلاف گچبریهای بیرون بنا كه كاملا سفید رنگ بودند، رنگی هستند و آثار رنگهای زرد، قرمز و سبز را میتوان به خوبی تشخیص داد.»
عابدینی با اشاره به ابعاد بنای بدستآمده گفت: «این بنا 14 در 14 متر وسعت دارد و اكنون دو نیم متر از ارتفاع دیوارهای آن سالم مانده است. دیوارهای بیرونی كاخ از ملات سنگ ساخته شده است اما برای ساخت دیوارهای داخلی از ملات خشت استفاده شده است. از جمله ویژهگیهای این كاخ استفاده از اندود زیاد گچ سفید رنگ در بخش بیرونی كاخ است كه احتمالا در دوران شكوفایی آن را به كاخی سفیدرنگ تبدل كرده است.»
گچبریها در كنار كتیبههایی كشف شدهاند كه تاریخ بنا را به قرن پنجم و دوره سلجوقی مربوط میكند. اما با اینحال این گچبریها از هنر دوره ساسانی متاثرند.
مطالعه متون تاریخی نشان میدهد كه در قرن پنجم هجری قمری آلزیار پس از شكست آلباوند در منطقه دودانگه ساكن میشوند. بنای آرامگاهی رسكت نیز در همین دوران ساخته میشود. باستانشناسان احتمال میدهند كه كاخ كشف شده از دوره سلجوقی مربوط به یكی از حكام محلی آلزیار كه تحت حكومت حاكمان سلجوقی بوند، باشد.
عابدینی با بیان اینكه گچبریهای كشف شده آنقدر نفیس هستند كه نمیتواند به یك بنای معمولی یا عمومی مربوط باشد گفت: «تا كنون بنایی كه چنین گچبریهایی داشته باشد در بناهای شخصی یا عمومی مازندران مثل حمامها دیده نشده است. از سوی دیگر كتیبههای كشف شده كه به خط كوفی مشجر (گل و بوتهای) هستند نیز دلیل دیگری از شواهد وجود كاخ است. این نوع نوشتهها عموما توسط حاكمان در بناهای حكومتی استفاده میشده است.»
در متون تاریخی، به خصوص تاریخ طبرستان آمده است كه زلزله هولناكی در قرن پنجم هجری قمری دودانگه را ویران كرده است. پس از آن نیز زلزلههایی در قرن 6 و سالهای 700 هجری قمری نیز در این منطقه اتفاق افتاده است. باستانشناسان احتمال میدهند كه كاخ كشف شده در همان زلزله نخست ویران شده است اما زلزلههای بعدی نیز در مدفون كردن آن سهم داشتهاند.
از اوایل اسفند سال گذشته برجهای آرامگاهی رسکت و لاجیم به پروژههای بزرگ کشوری پیوست و از همان زمان فعالیتهای پژوهشی برای ساماندهی و مطالعه روی این دو بنای منحصر به فرد اسلامی آغاز شد.هدف از تشکیل این پایگاه دستیابی به نادانستههای این برج های آرامگاهی و آماده سازی پرونده آنها برای ثبت در فهرست میراث جهانی است. به عنوان مهمترین برنامههای پایگاه، تثبیت وضعیت فعلی آرامگاهها ، طرح مرمت و ساماندهی این دو بنا تهیه شده است كه كاوشهای باستانشناسی نیز در راستای مطالعات پژوهشی این پایگاه انجام میشود. برگرفته از تارنمای خبرگزاری میراث فرهنگی|
اگر درباره ی این نوشتار نگرشی دارید می توانید در این بخش بنویسید :
- نوشته ی شما پس از پذیرش در اینجا نمایش داده خواهد شد.
- نوشته هایی که به خط فارسی نیستند پذیرفته نخواهند شد.
|
بازدیدها : 973
|
|
واپسین به روز رسانی ( 14 امرداد 1385 ساعت 17:05 )
|
در روایات زردشتی از داستان های ملی ایران چنین آمده است که طهمورث پیشدادی پس از آن که بر اهریمن پیروز شد هفت گونه خط را که به کسی یاد نمی...
دیدگاه ها : 0
