آغامحمد خان قاجارآغامحمدخان برپا کننده ی سلسله ی قاجاریه در ایران پسر محمد حسن خان سرکرده ی تیره ی آشاقه باش در سال 1148 هجری و 1111 خورشیدی زاده شد.
هنگامی که بزرگ شد به خدمت کریم خان زند درآمد و در شیراز به سر برد. کریم خان که از کار ناشایست یکی از سرداران خود که نسبت به آغامحمدخان انجام داده بود (او را اخته کرده بود) و شرمنده از آغامحمدخان، با وی به مهربانی و محبت هر چه بیشتر رفتار نمود و از آن جا که به خرد و تدبیر آغامحمدخان باور داشت. در بیشتر کارهای کشوری و لشگری با او به رایزنی می پرداخت و تا آن جا که وی را پیران ویسه لقب داده بود. افزون بر این ها عمه ی آغامحمدخان، همسر کریم خان بود و چون وی خواجه (اخته) بود می توانست بدون برخورد با جلوگیری وارد حرم کریم خان شود. پس از مرگ کریم خان خواستار پادشاهی شد ولی در سال 1203 هجری و 1168 خورشیدی با پایداری سخت لطف علی خان زند روبرو شد و میان آن ها جنگی سخت در گرفت و آغامحمدخان به تهران بازگشت. در سال 1206 هجری 1171 خورشیدی سرانجام شیراز را گرفت و در سال 1208 هجری و 1173 خورشیدی کرمان را پس از چهار ماه پیرامون گیری به جنگ آورد و پس از کشتار همگانی مردم آن شهر، فرمان داد تا 20 هزار جفت چشم از مردم آن سامان درآورند و نزد او بیاورند و سرانجام با نیرنگ، لطف علی خان را دستگیر و با دست خود چشمان آن سردار دلاور را بیرون آورد. در سال 1209 هجری و 1174 خورشیدی خود را پادشاه خواند و تهران را به پایتختی خویش برگزید. سپس شهر تفلیس را گرفت و مردم آن جا را هم کشتار همگانی نمود. پس از آن خراسان را گرفت و شاهرخ میرزای نابینا را که فرمانروای آن جا بود با شکنجه به قتل رساند. آغامحمدخان پس از چندین سال بیداد و ستم و ناجوانمردی به دست چند تن از نوکران خود کشته شد.
بن نوشت :1. فرهنگ سه هزار تن از بزرگان و ناموران ایران - عبدالعظیم رضایی
|