«مجمع التواریخ»، تالیف «ابوالحسن بن محمد امین گلستانه»، مورخ و دیوان سالار اواخر روزگار افشاریان است.

مولف، از خاندان سادات گلستانه ی اصفهان بود. از تولد و دوران رشد او اطلاعی در دست نیست؛ همان قدر می دانیم که او مدتی به خدمت عموی خود، میر محمد اسحاق، از دیوانیان دربار نادرشاه درآمد. و سپس به خدمت عموی دیگرش، میرزا محمد تقی، که بعدها عهده دار سمت مستوفی الممالکی و حکومت همدان شد، پیوست.

محمد امین در سال 1161 هجری قمری در محاصره ی کرمانشاه توسط کریم خان زند، با او ملاقات کرد. در محاصره ی دوم کرمانشاه، از سوی عموی خود میرزا محمد تقی مامور مذاکره با خان زند شد. محمد امین سرانجام در 1169 قمری به عتبات عالیات رفت و در عراق ساکن شد. با قتل عموی خود به دست اکراد، همراه برادرانش نزد عموی دیگرش میر محمد اسحق به مرشدآباد بنگاله رفت و ظاهرا شش ماه بعد عموی خود را از دست داد.

یگانه اثر او مجمع التواریخ است که به تصریح خود او به خواهش برادرش سید محمد خان در میانه های سال 1196 قمری تالیف آن را آغاز کرد. این کتاب از مرگ نادرشاه افشار (1160 هـ.ق.) آغاز می شود و تا پایان قرن 12 ادامه می یابد.

بخش های مختلف این کتاب از لحاظ ارزش تاریخی یکسان نیستند. او حوادثی را که در ایران شاهد و ناظر بوده، در کتاب خود به تفضیل آورده است.

سبک نگارش کتاب در مقایسه با نثرهای متکلف و مصنوع آن دوره نسبتا ساده و روان است، اما از لغزش های دستوری و ادبی خالی نیست. با این همه چون گلستانه در بسیاری از حوادث پس از مرگ نادرشاه حضور داشته، گزارش های منحصر به فردی را عرضه کرده است.

«اوسکارمن»، مستشرق آلمانی، بخش هایی از مجمل التواریخ را در دو جلد به چاپ رساند. جلد اول را در 1891 میلادی و جلد دوم را در 1896 در لیدن.

«مدرس رضوی» نیز در سال 1330 خورشیدی چاپ جدیدی از این اثر همراه با ذیل کوهمره ای در سلسله انتشارات ابن سینا منتشر کرده است.

دیــدگــاه هـا
اگر درباره ی این نوشتار نگرشی دارید می توانید در این بخش بنویسید : نوشته ی شما پس از پذیرش در اینجا نمایش داده خواهد شد. نوشته هایی که به خط فارسی نیستند پذیرفته نخواهند شد.
نام :
متن :
شماره ی امنیتی*

دیدگاه ها : 0