موصلیان (مقصود ابراهیم و اسحاق موصلی و موسیقیدانان دیگر ایرانی است) غلامی داشتند که نام او «زریاب» بود. او فن موسیقی را از آنان فراگرفته و در آن مهارت یافته بود. از این رو موصلیان به وی رشک بردند؛ او را به مغرب گسیل دادند. ابن خلدون نویسنده ی آفریقایی (مغربی) درباره ی وی می نویسد :
«...زریاب به درگاه ِ«حکم بن هشام بن عبدالرحمن داخل» امیر اندلس (اسپانیا) رسید، و او زریاب را بسیار گرامی داشت و به دیدار او شتافت و به وی جایزه های عالی بخشید و مقرری هایی برای او تعیین کرد و وی را در بارگاه دولت در میان ندیمان خویش به پایگاهی بلند رسانید. از این رو در اندلس هنر موسیقی به سبب زریاب پیشرفت شایانی کرد و پس از وی تا روزگار «ملوک طوایف» یادگارها و آثار او همچنان باقی و متداول بود و از نسلی به نسل دیگر منتقل می شد. چنانکه در «اشپیلیه» (اسپانیا) نمونه های هنری وی بدانسان گسترش یافت که همچون دریایی بی کران بود.» «...پس از نابود شدن رونق و شکوه آن شهر، یادگارهای زریاب از آنجا به کشورهای ساحلی افریقیه و مغرب منتقل شد و در شهرهای آن سرزمین تقسیم گردید و با آنکه عمران و تمدن افریقیه به قهقرا بازگشته و دولت های آن رو به نقصان می روند، هنوز هم بقایای هنری زریاب در آن سرزمین یافت می شود.» با توجه به آنچه «ابن خلدون» گفته است دیگر جای سخن در تاثیر موسیقی ایران بر ملل آفریقا و اسپانیا، و از آن سوی تاثیر مجدد موسیقی ایرانی بر ملل اروپایی باقی نمی ماند. چون ابن خلدون در روزگاری این سخنان را گفته است که از ایران نامی هم در میان نبوده و نواحی مختلف آن تحت عنوان ایراک (عراق)، سپاهان، پارس، خراسان، آذربایجان، میان رودان، سیستان و بلوچستان، گیل و دیلمان و ... همگی زیر سیطره ی حکومت عباسیان روزگار می گذراندند، و ابن خلدون نمی دانست که پس از چند سده ی دیگر این نواحی تحت عنوان «ایران» دوباره گرد خواهند آمد. آری ! زریاب رایحه ی دلپذیر مُشکی را که اندرون ِسینه داشت «موسیقی ایرانی» را، با دم صبح به همه ی آفاق جهان پراکند؛ و اکنون، گاهی، یادی خاطر انگیز از این رایحه ی دلپذیر همراه با موسیقی غربی باز به ایران می آید.
بن نوشت :
تاریخ مختصر موسیقی ایران - تقی بینش
دیــدگــاه هـا
اگر درباره ی این نوشتار نگرشی دارید می توانید در این بخش بنویسید :
نوشته ی شما پس از پذیرش در اینجا نمایش داده خواهد شد.
نوشته هایی که به خط فارسی نیستند پذیرفته نخواهند شد.
بازدیدها : 666
دیدگاه ها : (1)
1. پیامی از مجید فرنیا, فرستاده شده در تاریخ 16-امرداد-1387 ساعت 12 با سلام خدمت دوست گرامی فکر می کنم مبحثی را که شروع کردید شایسته کار بیشتر دارد. در پناه دادار پاک پاینده باشید.
“ بدانید و آگاه باشید که کشور با بی دینی پایدار خواهد بود و زندگی چرخه ی خود را ادامه خواهد داد ولی ظلم پایدار نماند و بزرگ ترین قدرت های جهان را سرنگون خواهد کرد ” - انوشیروان دادگر
این کشور ما باید خرم شود باید بالنده شود - اوستا ، فروردین یشت ، بخش 22
نویسنده : سرهنگ غلامرضا نجاتی
دیدگاه ها : (1)
