دوستان گرامی در انجمن آریابوم

برای نگاره ی زیبایی که به مناسبت جشن فرخنده ی اسفندگان منتشر نموده اید، بسیار سپاسگزارم. همانگونه که شما نوشته اید، جشن اسفندگان یا سپندارمذگان برابر است با پنجمین روز از ماه اسفند در همه ی گاهشماری های ایرانی.

اما در باره ی پرسش شما باید گفت که جشن ها و فاصله های میان آنها در متون کهن ایرانی دارای تعریف و اندازه های مشخصی است که به مانند دانه های یک زنجیر در پیوستگی کامل با یکدیگر هستند. تغییر جای یکی از آنها، موجب گسست کل این رشته خواهد شد.

چنانکه در منابع ایرانی آمده است، جشن سده پس از 40 روز از شب یلدا یا چله، و پس از 100 روز از اول آبان قرار دارد. همچنین جشن سده، پیش از 25 روز از جشن اسفندگان است.

این اندازه ها و فاصله های تعریف شده در متون و منابع کهن ایرانی، تنها با گاهشماری ایرانی با ماه های سی و یک روزه (هجری خورشیدی فعلی) که بزرگ ترین دستاورد دانش گاهشماری در جهان است، مطابق است؛ ولی با کتابچه ای نوساخته که در چند سال اخیر در ایران با نام سالنمای دینی زرتشتیان چاپ می شود، مطابقت پیدا نمی کند. چرا که در این کتابچه، فاصله ی 100 روزه از اول آبان تا جشن سده به 106 روز، فاصله ی 40 روزه ی شب یلدا تا جشن سده به 46 روز، و فاصله ی 25 روزه ی جشن سده تا اسفندگان به 19 روز رسیده است. این فاصله ها با هیچکدام از اسناد و منابع و تاریخ نامه های ایرانی هماهنگی ندارد.

اینها نمونه هایی از آشفتگی هایی است که منتشرکنندگان این کتابچه در ذهن نوجویان ایجاد کرده و نه تنها نظام قانونمند گاهشماری ایرانی را مخدوش کرده اند، بلکه اختلال هایی نیز در تقویم سنتی یزدگردی زرتشتی که در میان بسیاری از زرتشتیان ایران و عموم زرتشتیان هند و جهان رواج دارد، به وجود آورده اند.

کسانی که از این شبه تقویم نوساخته دفاع می کنند، عملا در نوشته های خود از این فاصله های 100 روزه و 40 روزه و 25 روزه و 50 روزه یاد می کنند، اما گفتار خود را بگونه ای با توصیف های زیبا و شعر و ترانه ترتیب می دهند که خواننده ی غیردقیق متوجه نشود این اعداد و ارقام با آن سالنما هیچگونه انطباقی ندارد.

همانگونه که می دانید، من و دیگران در این زمینه بارها نوشته ایم و پرسش هایی را در رسانه های گوناگون خطاب به تهیه کنندگان ناشناس آن مطرح کرده ام. این پرسش ها تاکنون بدون پاسخ مانده است. چرا که هرگونه پاسخی می تواند موجب افشای قدمت بیست ساله ی این تقویم، دستکاری های فراوان در گاهشماری ایرانی و زرتشتی، نبود هیچگونه سامانه ی کبیسه گیری و تعریف مشخص از طول سال، مبدأ سالشماری ساختگی و نیز اختلاف های فراوان با دیگر زرتشتیان جهان شود که چنین دستکاری هایی در قواعد سنتی و دینی را نادرست می شمارند.

از این رو، زمان درست شب یلدا در شامگاه 30 آذر، جشن سده در 10 بهمن و جشن اسفندگان در 5 اسفند است و کسانی که از روز دیگری نام می برند، می باید بجای کوشش برای انحراف ذهن خواننده، به توجیه و توضیح این فاصله های منطقی و تعریف شده که خود نیز به آن باور دارند، برآیند و سپس دست بکار تغییر روزهای جشن های ملی ایران که در طول هزاران سال در گستره ی پهناور سرزمین های ایرانی تثبیت شده اند، بشوند.

برای شما بهترین آرزوها را دارم.

رضا مرادی غیاث آبادی

بهمن 1386

نیز ببینید :

سخنی دیگر در باره ی زمان جشن اسفندگان - پژوهش های ایرانی

جشن اسفندگان

اسفندگان، جشن بزرگداشت زن و زمین - شقایق فتح علیزاده

جشن اسفندگان، روز گراميداشت زمين بارور و بانوان

دیــدگــاه هـا
اگر درباره ی این نوشتار نگرشی دارید می توانید در این بخش بنویسید : نوشته ی شما پس از پذیرش در اینجا نمایش داده خواهد شد. نوشته هایی که به خط فارسی نیستند پذیرفته نخواهند شد.
نام :
متن :
شماره ی امنیتی*

دیدگاه ها : (6)