نویسنده : مهرداد بهار
نشر اسطوره

فهرست:

پیش گفتار
درباره ی اساطیر ایران
کنگ دژ و سیاوش
سخنی چند درباره ی شاهنامه
شاهنامه، از اسطوره تا حماسه
عمر کارکردهای شاهنامه به سر رسیده است
ورزش باستانی ایران و ریشه های تاریخی آن
ریشه های نخستین
اطوره : بیان فلسفی با استدلال تمثیلی
نوروز، زمان مقدس
نوروز جشنی آریایی نیست
درباره ی جشن سده
دیدگاه های تازه درباره ی مزدک
زندیق
شعری چند به گویش همدانی از باباطاهر
زندگی محمد تقی بهار
درباره ی قیام ژاندارمری خراسان به رهبری کلنل محمد تقی خان پسیان

بخشی از پیشگفتار کتاب به قلم مهرداد بهار :

این کتاب گزیده ی مقالات و گفت و شنودهایی درباره ی فرهنگ، تاریخ و زبان ایران در اعصار باستانی است که طی سی سال فراهم آمده و منتشر شده است.
البته هرگز مدعی آن نیستم که از همه ی مطالب آن می توان دفاع کرد ولی برآنم که این کتاب در تمامیت خود، دیدی مشخص را دنبال می کند.
این دید اجتماعی - تاریخی است که در جستجوی حقیقت ملموس و منطقی است و بر اساس عینی و نه ذهنی، به پدیده های اجتماعی - تاریخی می نگرد.
البته این معنای طرد هر نظر نیست. شخص باید بتواند آزادانه همه ی مکاتب فکری را بشناسد و از میان چنین مطالعه ی وسیعی، راه خویش را در ببرسی مسایل برگزیند.
در چنین نحوه ی اندیشه ای که نگارنده گزیده است، هیچ واقعه ای به خودی خود رخ نمی دهد. علل وقوع حوادث اجتماعی - تاریخی فردی نست و نیاز به زمینه های مساعد اجتماعی - تاریخی دارد و شرایط جغرافیایی و روانی انسان ها در روی دادن حوادث موثر است.
نکته اینجاست که نه هرکه مدعی برداشتی عینی است، در واقع به درستی گام برمی دارد و نه هرکه در عینی دیدن تاریخ دچار تعصب گردد، راه راست می پیماید.
این نظر که در همه ی اقوام در اعصار کهن در اعصار کهن راه مادر سالاری را پیموده اند و این که همه ی جوامع بشری عصر بردگی را طی کرده اند، هرچند برداشتی عینی به نظر می آمداما به کلی با حقیقت بیگانه است و گویندگان آن ها حتی تعریفی درست از مادرسالاری و بردگی در دست ندارند، یا چنان تعریفی محدود و اروپایی از مادرسالاری و بردگی ارایه می دهند که با حقیقت تاریخ جوامع دیگر قاره های زمین هماهنگ نیست.
مطالبی که در این کتاب آمده، توجه به این نکته دارد که از هرگونه تعصبی به دور باشد، ولی واقعا ممکن است نگارنده قادر نبوده باشد که همه ی حقیقت را ببیند. کاملا ممکن است نکته های چندی از دید او به دور مانده باشد.