ایران در دوره پارینه سنگی (Lower Palaeolithic)

پارینه سنگی قدیم Lower Palaeolithic

به استناد دست افزارهای سنگی ساده­ای که از انسان در مناطق شرقی و جنوب شرقی قاره­ی آفریقا به دست آمده است، از پیدایش انسان بر روی این کره­ی خاکی حدود چهار میلیون سال می­گذرد. این دوره را انسان شناسان دوران «پارینه سنگی» نامیده­اند و بر حسب تغییراتی که به مرور زمان در کاراکتر شدن این دست افزارها پدید آمده، دوران پارینه سنگی به سه دوره­ی قدیم، میانی و جدید تقسیم شده است.

بررسی­های باستان­شناسی - انسان­شناسی در ایران امروزی برای شناسایی دوره­ی پارینه سنگی، هم جدید و هم محدود است. به دلیل همین دو امر، اطلاعات به دست آمده نیز بسیار ناچیز و در محدوده­ی ظن و گمان است. ولی به نظر می­رسد که با توجه به جغرافیای طبیعی و وضعیت اقلیمی ایران، در این سرزمین دسته­های کوچکی از انسان به صورت پراکنده قادر به زیست و تامین نیازهای غذایی خود بوده­اند. این گروه­ها با جمع­آوری فرآورده­های نباتی که در ایران به صورت خود رو قابل گرد آوری و استفاده بوده­اند و همچنین با شکار حیوانات و صید آبزیان و شاید پرندگان، غذای مورد نیاز خود را تامین می­کرده­اند و برای تامین غذا از ابزارهای بسیار ساده و متناسب با نوع غذا، از سنگ، چوب و استخوان حیوانات سود می­جستند. به دلیل قدمت این دوره، وسایل و ابزارهای ساخته شده از چوب و استخوان به کلی از بین رفته است و فقط ابزارهای سنگی را انسان شناسان با بررسی­های باستان­شناسی از قسمت­های مختلف ایران جمع­آوری کرده­اند.

چون آثار دوره­ی پارینه سنگی قدیم را که در چند منطقه از ایران گزارش کرده­اند، بر اساس یک فصل بررسی ارایه شده است، در صحت آن­ها هنوز نکات ابهام آمیزی وجود دارد. ولی، از آنجا که این گزارش­ها در حال حاضر در نوشته­های مربوط به این دوره از حیات انسان در ایران، تا به دست آمدن مدارک دقیق­تر، راه یافته است، ناچار به ارایه آن­ها به عنوان اسناد و مدارک دوره­ی پارینه سنگی در ایران، مخصوصا دوره­ی قدیم آن، هستیم.

این مدارک از سه منطقه­ی ایران شناسایی شده­اند که عبارتند از :

1. منطقه­ای در نزدیکی «بقبقو» در حدود یکسدوچهل کیلومتری مشهد در اطراف بستر خشک «کشف رود» خراسان.

2. آثاری شامل چند افزار سنگی از منطقه­ای واقع در آذربایجان، در مثلث بین مراغه، تبریز و میانه، نیز به دست آمده است که بنا به گزارش، متعلق به دوره­ی پارینه سنگی قدیم است.

3. ابزار سنگی به دست آمده از منطقه­ی «لدیز» سیستان که قدمتی برابر با یکسد هزار سال قبل دارند و از نظر فن ابزار سازی، آن­ها را جزو نوع آشولین (Acheulean) یعنی جدیدترین ابزارهای سنگی دوره­ی پارینه سنگی قدیم طبقه بندی کرده­اند.

با توجه به چگونگی پراکندگی و توزیع مناطق معرف دوره­ی پارینه سنگی قدیم در ایران، جای هیچ­گونه تردیدی نیست که بررسی و تحقیق درباره­ی پارینه سنگی قدیم در ایران به تنهایی و بدون در نظر گرفتن وضعیت مناطق همجوار امکان پذیر نیست. از طرفی، مطالعات مربوط به دوره­ی پارینه سنگی قدیم در مناطق همجوار، یا انجام نشده است و یا چنان مغشوش و غیر قابل قبول است که قابل استناد نیستند. مثلا، در ترکمنستان مطالعاتی که در این دوره انجام شده به هیچ صورت با واقعیت علمی مطابقت ندارد. زیرا تمامی آثار سنگی قبل از استقرار در آن نواحی، به دوره­ی میان سنگی و نوسنگی منسوب شده­اند.

علاوه بر موارد فوق، باید افزود که تعیین قدمت آثار از طریق استفاده از روش­های علمی مانند آزمایشات موسوم به پتاسیم آرگون (Potassium Argon) و تعیین جهت قطب مغناطیسی (Magnetic Polarity Chronology) و یا مقدار اورانیوم توریوم (Uranium Thorium) که در دیگر نقاط جهان با موفقیت برای تعیین تاریخ دوره­های پارینه سنگی به کار رفته است، هنوز بر روی آثار به دست آمده از ایران انجام نشده. به علاوه، وضعیت مربوط به دوران­های زمین شناسی از جمله دوره­ی پله ایستوسین (Pleistocene) یعنی دوره­ای که در آن انسان بر کره­ی زمین پدیدار شده است، در ایران تاریک و مبهم می­باشد.

دیــدگــاه هـا
اگر درباره ی این نوشتار نگرشی دارید می توانید در این بخش بنویسید : نوشته ی شما پس از پذیرش در اینجا نمایش داده خواهد شد. نوشته هایی که به خط فارسی نیستند پذیرفته نخواهند شد.
نام :
متن :
شماره ی امنیتی*

دیدگاه ها : 0