جستاری درباره ی مأخذ مستقیم و غیرمستقیم شاهنامه

جلال خالقی مطلق

چهار.

   1. در آغاز داستان «رستم و شغاد» شاعر از شخصی به نام «آزادسرو» نام می برد که با «احمد سهل» در مرو می زیست و «بسی داشتی رزم رستم به یاد»[1]↓ و فردوسی داستان «رستم و شغاد» را از روایت او نقل می کند. این آزادسرو در آغازهای سده ی چهارم هجری در دستگاه احمد سهل می زیست که از سوی سامانیان فرمانروایی مرو را داشت [2]↓. حدس تقی زاده که شاید او یکی از مولفان شاهنامه ی ابومنصوری بوده [3]↓ نادرست است.

دیدگاه ها : (1) | بازدیدها : 1084 | دنباله ...

جستاری درباره ی مأخذ مستقیم و غیرمستقیم شاهنامه

جلال خالقی مطلق

سه.

   1. کسانی که با پژوهش های شاهنامه آشنا هستند می دانند که از دیرباز از چند داستان این کتاب همچون «رستم و سهراب»، «بیژن و منیژه» و «اکوان دیو» به عنوان episode یعنی «داستان میان پیوست» یاد می کنند و منظور از آن داستانی است که با داستان های پس و پیش خود پیوندی سازمند و ارگانیک ندارند، بلکه به میان سرگذشت اصلی کتاب وصله شده اند. اکنون اگر در شاهنامه نگاه ژرف تری بیاندازیم، خواهیم دید که شمار این گونه داستان های میان پیوست بیش از این هاست :

دیدگاه ها : (1) | بازدیدها : 1160 | دنباله ...

جستاری درباره ی مأخذ مستقیم و غیرمستقیم شاهنامه

جلال خالقی مطلق

دو.

   1. از شاهنامه ی ابومنصوری تنها مقدمه ی آن که پیش از این از آن سخن رفت در دست است. جز فردوسی در دیباچه ی شاهنامه، تنها ابوریحان بیرونی دوبار از این کتاب به صراحت نام برده است. بیرونی در کتاب آثارالباقیه که در سال 390 یا کمی پس از آن، یعنی حدود 45 سال پس از تألیف شاهنامه ی ابومنصوری تألیف شده است، دوبار از آن با عبارت «شاهنامه ی پسر عبدالرّزاق طوسی» و «شاهنامه ی ابومنصور پسر عبدالرّزاق» نام می برد.[1]↓

دیدگاه ها : (1) | بازدیدها : 959 | دنباله ...

جستاری درباره ی مأخذ مستقیم و غیرمستقیم شاهنامه

جلال خالقی مطلق

   توضیح : نگارنده نخست قصد داشت که نوشته ی حاضر را به صورت کتاب کوچکی به چاپ برساند و در دسترس اهل فن قرار دهد. ولی سپس با پیشنهاد آقای ابوالفضل خطیبی دبیر اجرایی مجله ی نامه ی ایران باستان موافقت کرد که این نوشته به صورت مقاله یک جا در شماره ی بعدی مجله ی نامبرده به چاپ رسد و نگارنده مقاله را تایپ شده در آغاز آذرماه 1386 با پست الکترونیکی برای ایشان فرستاد. چندی بعد صورت صفحه بندی شده ی مقاله نیز توسط ایشان برای نگارنده فرستاده شد تا نگارنده بتواند در نوشته هایی که در دست نگارش داشت بدان ارجاع دهد. ولی پس از آن که بیشتر از یکسال از انتشار مجله خبری نشد، دبیر اجرایی مجله در پاسخ نگارنده که از سرنوشت مقاله جویا شده بود نوشتند که مجله به علت اختلافات داخلی فعلا منتشر نمی شود. انتظار نگارنده از گردندگان مجله این بود که با علم به این که نگارنده در نوشته های خود به آن شماره ی مجله و صفحات آن ارجاع داده است، شماره ای را که تایپ و صفحه بندی و آماده ی چاپ شده بود انتشار دهند و یا دست کم خود آن ها به موقع نگارنده را از تعطیل شدن مجله آگاه سازند.

دیدگاه ها : 0 | بازدیدها : 922 | دنباله ...

حسین زندی

پژوهشگران و منابع مورد استفاده ی آن ها دلایل متعددی برای برگزاری جشن سده و چگونگی برپا داشتن و به وجود آمدن آن عنوان کرده اند اما هیچ یک از این دلیل ها را نمی توان با قاطعیت پذیرفت.

دیدگاه ها : 0 | بازدیدها : 802 | دنباله ...

پرویز رجبی

در دوره ای که مغول ها به جان ترک ها افتاده بودند و بیشتر از هر روزگاری در ایران خون ریخته شد. چنین پیداست که هنوز نمی توان برای نوشتن تاریخ مغول در ایران به عبارت معروف «آمدند و کندند و سوختند و کشتند و بردند و رفتند»، بسنده کرد ! چون هنوز عمق فاجعه ی حضور غزنویان، سلجوقیان، خوارزمشاهیان و مغول ها برای همگان روشن نشده است و بسیار دیده ام که «سلطان جلال الدین خوارزمشاه»، حتی برای برخی از مورخان قهرمانی ملی شناخته می شود و برخی نام چنگیز را برای نوزاد خود برمی گزینند !

دیدگاه ها : (3) | بازدیدها : 2288 | دنباله ...